Albert Camus kimdir? Nobel ödüllü Fransız yazar ve düşünür

Kısaca Albert Camus

Albert Camus, Cezayir’de Fransız bir ailenin çocuğu olarak doğdu ve yoksul bir çevrede büyüdü. Nobel sitesine göre Cezayir’deki çocukluğu ve 1930’lardaki deneyimleri düşüncesinin ve eserlerinin temel belirleyicisi oldu. İsveç Akademisi 1957 Nobel Edebiyat Ödülü’nü ona “çağımızda insan vicdanının sorunlarını açık görüşlü bir ciddiyetle aydınlatan önemli edebî üretimi için” verdi.

Camus’nün eserlerindeki merkezî kavram “saçma”dır: anlam arayan insan ile anlam sunmayan dünya arasındaki uyumsuzluk. Jean-Paul Sartre ile dostluğu nedeniyle varoluşçu olarak anıldı; ancak Nobel sitesinin belirttiği gibi kendisi herhangi bir ideolojiyle özdeşleştirilmek istemedi.

Hayatı ve kariyeri

1. 1913

   Cezayir’de doğdu

   Mondovi’de doğdu. Babası Birinci Dünya Savaşı’nda öldü; çocukluğunu Cezayir kentinin Belcourt mahallesinde annesi ve akrabalarıyla geçirdi.

2. 1930’lar

   Felsefe eğitimi

   Cezayir Üniversitesi’nde felsefe okudu. Nobel sitesine göre yalnızca bir rastlantı onun bu alanda akademik kariyer yapmasını engelledi.

3. 1930’lar

   Tiyatro ve gazetecilik

   Cezayirli tiyatro topluluğu L’Equipe’in üyesiydi. Alger Républicain gazetesinde ülkenin siyasi durumu üzerine yazdı; gazete kapatılınca Paris’e taşındı.

4. 1937

   İlk kitabı

   İlk kitabı, deneme derlemesi L’Envers et l’endroit (Tersi ve Yüzü) 1937’de Cezayir’de yayımlandı; bunu 1939’da Noces (Düğün) izledi.

5. 1942

   Yabancı ve Sisifos Söyleni

   Çıkışını sağlayan roman Yabancı ile saçma kavramını açıkladığı deneme Sisifos Söyleni aynı yıl yayımlandı.

6. 1940’lar

   Direniş ve Combat

   Alman işgali sırasında direniş hareketine katıldı; kurtuluştan sonra Combat gazetesinde köşe yazarlığı yaptı. 1947’de siyasi gazeteciliği bıraktı.

7. 1947

   Veba

   Oran kentinde geçen ve salgına karşı mücadeleyi anlatan roman yayımlandı.

8. 1956–1957

   Düşüş ve Nobel

   Son romanı Düşüş 1956’da, öykü kitabı Sürgün ve Krallık 1957’de yayımlandı. Aynı yıl 44 yaşında Nobel Edebiyat Ödülü’nü aldı.

9. 1960

   Ölümü

   4 Ocak 1960’ta 46 yaşında, Sens yakınlarında geçirdiği trafik kazasında öldü. Bitmemiş otobiyografik romanı İlk Adam 1994’te yayımlandı.

Başlıca eserleri

Nobel Ödülü sitesindeki bibliyografyaya göre başlıca eserleri ve Fransızca ilk baskı yılları:

Saçma ve başkaldırı

Sisifos Söyleni’nde Camus, saçmanın farkına varan insanın umutsuzluğa kapılmadan bu durumu kabul etmesini ve onunla yaşamayı sürdürmesini tartışır. Nobel sitesine göre Yabancı’nın kahramanı Meursault bu denemedeki düşüncelerin önemli bir bölümünü somutlaştırır. Veba’daki Doktor Rieux ise saçma ve adaletsiz bir dünyaya karşı başkaldırıyı temsil eder.

Camus tiyatroya da büyük emek verdi; yapımcı ve oyun yazarı olarak çalıştı, Calderón, Lope de Vega, Dino Buzzati ve William Faulkner’ın eserlerini sahneye uyarladı.

Sık sorulanlar

Albert Camus nereli?

Fransız. O dönem Fransız sömürgesi olan Cezayir’de, Fransız bir ailede doğdu; 25 yaşında Fransa’ya geçti.

Nobel Ödülü’nü ne zaman aldı?

1957’de, 44 yaşında Nobel Edebiyat Ödülü’nü aldı.

Camus varoluşçu mu?

Sartre ile dostluğu nedeniyle varoluşçu olarak anıldı, ancak kendisi bu etiketi ve herhangi bir ideolojiyle özdeşleştirilmeyi reddetti. Felsefesi genellikle “saçma” düşüncesiyle anılır.

Hangi kitabıyla başlamalı?

En çok okunan eserleri Yabancı ve Veba romanlarıdır; düşüncesinin özeti için Sisifos Söyleni denemesi okunur.

Albert Camus nasıl öldü?

4 Ocak 1960’ta Fransa’nın Sens kenti yakınlarında geçirdiği bir trafik kazasında, 46 yaşında öldü.