Alper Gezeravcı kimdir? Uzaya giden ilk Türk astronot

Kısaca Alper Gezeravcı

Alper Gezeravcı, Türkiye’nin Millî Uzay Programı kapsamındaki ilk insanlı uzay görevinde uçan astronottur. Axiom Space’in ticari görevi Ax-3’te görev uzmanı olarak yer aldı; SpaceX’in Falcon 9 roketi ve Dragon kapsülüyle Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nden fırlatıldı ve Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) çalıştı.

Uzay görevinden önce uzun yıllar savaş pilotu olarak görev yaptı. Axiom Space’in yayımladığı özgeçmişe göre Türk Hava Kuvvetleri’nde 15 yıllık uçuş deneyimi var ve yedi yıl Türk Hava Yolları’nda kaptan pilot olarak çalıştı. Aynı özgeçmişte dalış, yelken, kamp, rafting, dağ yürüyüşü ve binicilikle ilgilendiği, çeşitli hayatta kalma eğitimlerini tamamladığı belirtiliyor.

Hayatı ve kariyeri

1. 1979

   Silifke’de doğdu

   2 Aralık 1979’da Mersin’in Silifke ilçesinde doğdu.

2. Öğrenim

   Hava Harp Okulu ve AFIT

   Hava Harp Okulu Elektronik Mühendisliği Bölümü’nden mezun oldu; ardından ABD Hava Kuvvetleri Teknoloji Enstitüsü’nde (Wright-Patterson Hava Üssü) harekât araştırması alanında yüksek lisans yaptı.

3. Uçuş kariyeri

   Savaş pilotu ve kaptan

   T-41, SF-260, T-37, T-38, F-5, KC-135 ve F-16 uçaklarını kullandı. Kol lideri ve uçuş emniyet subayı olarak görev yaptı; yedi yıl Türk Hava Yolları’nda kaptanlık yaptı.

4. 2023 öncesi

   Standardize filo akademik kol komutanı

   Adana’daki 10’uncu Üs Komutanlığı’nda F-16 ve KC-135R pilotlarının sınav ve değerlendirme süreçlerinden sorumluydu.

5. 29 Nisan 2023

   İlk Türk astronot olarak açıklandı

   TEKNOFEST İstanbul’da asil astronot olarak açıklandı; Tuva Cihangir Atasever yedek seçildi.

6. 18 Ocak–9 Şubat 2024

   Ax-3 uzay görevi

   Türkiye saatiyle 19 Ocak 2024, 00.49’da fırlatıldı; yaklaşık 36 saat sonra istasyona ulaştı. 7 Şubat’ta istasyondan ayrıldı, 9 Şubat’ta Florida açıklarında suya indi.

7. Ağustos 2026

   Tuğgeneral ve üs komutanı

   Yüksek Askerî Şura kararıyla 30 Ağustos 2026’dan geçerli olarak tuğgeneralliğe terfi etti; 15 Ağustos 2026’da açıklanan atamalarla 5’inci Ana Jet Üs Komutanlığına getirildi.

Ax-3 görevi ve deneyler

Ax-3, Axiom Space’in Uluslararası Uzay İstasyonu’na düzenlediği üçüncü özel insanlı görevdi. Dört kişilik ekipte komutan Michael López-Alegría, pilot Walter Villadei (İtalya), görev uzmanları Alper Gezeravcı ve Marcus Wandt (İsveç) vardı. Yedek ekipte Peggy Whitson ve Tuva Atasever yer aldı.

Gezeravcı istasyonda TUA ve TÜBİTAK Uzay Komisyonu’nun hazırladığı 13 bilimsel deneyi yürüttü. Anadolu Ajansı’nın aktardığına göre deneyler arasında mikroalglerin mikro yerçekiminde karbondioksit tutma ve oksijen üretme kapasitesi, propolisin bakteriler üzerindeki etkisi, havacılık ve savunma için yeni malzemeler ve uzay araçlarında daha verimli itki gibi konular vardı.

Axiom Space’in görev sayfasına göre Ax-3 boyunca toplam 54 araştırma projesi yürütüldü, 30’dan fazla kurum ortak oldu ve 28 tanıtım etkinliği yapıldı; Dragon kapsülü görev süresince Dünya çevresinde 346 tur attı. Axiom, ekipteki Gezeravcı, Villadei ve Wandt’ın kendi ülkelerinin hava kuvvetlerinde uzun askerî eğitim ve uçuş deneyimine sahip olduğunu vurguluyor.

Dönüş, hava koşulları nedeniyle birkaç kez ertelendi. Bu yüzden haberlerde istasyonda kalış süresi 14 gün olarak planlanmış, görev ise daha uzun sürmüştür; Axiom Space görevi 18 günlük bir istasyon görevi olarak listeliyor.

Sık sorulanlar

Alper Gezeravcı kaç yaşında?

2 Aralık 1979 doğumlu; 26 Ekim 2026 itibarıyla 46 yaşında.

Alper Gezeravcı nereli?

Mersin’in Silifke ilçesinde doğdu.

Uzaya ne zaman gitti?

19 Ocak 2024’te (Türkiye saati) Ax-3 göreviyle fırlatıldı, 9 Şubat 2024’te Dünya’ya döndü.

Uzayda kaç deney yaptı?

TUA ve TÜBİTAK için hazırlanan 13 bilimsel deneyi yürüttü.

Şu an ne iş yapıyor?

Ağustos 2026’da tuğgeneralliğe yükseldi ve 5’inci Ana Jet Üs Komutanlığına atandı.