Bebek neden sarılık olur, ne zaman doktora gitmek gerekir?

Yenidoğan sarılığı neden olur?

Sarılık, bilirubinin vücutta birikmesiyle cildin ve göz aklarının sararmasıdır. Zamanında doğan bebeklerin yaklaşık %60’ında, erken doğanların yaklaşık %80’inde görülür. Çoğunda neden fizyolojiktir: doğumdan sonra bebeğin anne karnındaki kırmızı kan hücreleri yıkılır ve bilirubin açığa çıkar; bebeğin karaciğeri ise bilirubini alıp atacak kadar henüz gelişmemiştir. Karaciğer birkaç hafta içinde olgunlaşır.

Hangi sarılık hastalık belirtisi olabilir?

• Kan uyuşmazlığı: Anne ile bebeğin kan grubu uyuşmazlığı (ABO ya da Rh) kırmızı kan hücrelerinin daha hızlı yıkılmasına yol açabilir.
• Karaciğer hastalığı ve enfeksiyonlar: Daha seyrek nedenler arasındadır.
• İlk 24 saatte başlayan sarılık: Doğumdan sonraki ilk 24 saatte başlayan sarılık normal kabul edilmez; özellikle kan uyuşmazlığına bağlı sarılık bu dönemde başladığında en tehlikelisidir, çünkü yüksek bilirubin beyne zarar verebilir.
• Renksiz dışkı, koyu idrar, emmeme, kusma, halsizlik: Altta yatan bir neden olabileceğini gösterir.

Evde nelere dikkat etmelisin?

1. 1

   Gün ışığında bak

   Sararma genellikle yüz ve baştan başlayıp aşağı doğru yayılır. Göz aklarına, dilin altına ve yanakların içine de bak; koyu tenli bebeklerde sarılığı görmek zordur.

2. 2

   Sık emzir

   Anne sütüyle sık beslenme önemlidir; uykulu bebeği beslenme için uyandır. Şekerli suyun bilimsel dayanağı yoktur, onun yerine sık emzir.

3. 3

   İdrar ve dışkıyı izle

   Koyu sarı ya da kahverengi idrar, soluk renkli dışkı görürsen bunu doktora söyle.

4. 4

   Kontrolü atlama

   Sarılık fark ettiğinde ya da artıyorsa çocuk doktoruna veya aile hekimine götür. Gözle değerlendirme yanıltıcı olabilir; kesin karar kan bilirubin ölçümüyle verilir.

Tedavi gerekirse en sık yöntem fototerapidir (özel mavi ışık tedavisi); çok yüksek bilirubinde hastanede kan değişimi gerekebilir. Bebeğin ilk kontrollerini aksatmamak için aile hekimi kaydını erkenden yaptır; doğum sonrası diğer işler için resmî işlemler yol haritasına bak.