Trafik kazasında kusur oranı nasıl belirlenir, itiraz edilebilir mi?

Kazadan sonra sigorta şirketi “yüzde 50 kusurlusunuz” dediğinde bu oranın nereden geldiğini merak etmek çok doğal. Oran, tazminatın ne kadarını alacağını ya da karşı tarafa ne kadar ödeneceğini doğrudan etkiler. Aşağıda kusurun hangi kurallara göre belirlendiğini ve katılmıyorsan izleyeceğin yolu bulacaksın.

Kusur oranı nasıl belirlenir?

Karayolları Trafik Kanunu’nun 84. maddesi, aşağıdaki hâllerde sürücünün asli kusurlu sayılacağını söyler:

• Kırmızı ışıkta veya yetkili memurun dur işaretinde geçmek
• Taşıt giremez işareti olan yola ya da bölünmüş yolda karşı yön şeridine girmek
• İkiden fazla şeritli yolda karşı yönün şeridine girmek
• Arkadan çarpmak
• Geçme yasağı olan yerde geçmek
• Doğrultu değiştirme manevrasını yanlış yapmak, şeride tecavüz etmek
• Kavşakta veya dar kaplamalı yerde geçiş önceliğine uymamak
• Manevraları düzenleyen genel şartlara uymamak
• Yerleşim yeri dışında taşıt yolunda zorunluluk olmadan park etmek ya da duraklamak ve tedbir almamak
• Kurallara uygun park edilmiş araca çarpmak

Bu hareketlerden biri birden fazla sürücü tarafından yapıldıysa ya da kaza bunların dışındaki kural ihlallerinden doğduysa, kusur oranı yönetmelikteki esaslara göre belirlenir. Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne göre kusur durumu belirlenirken kanun ve yönetmelikteki kurallar, olay yerindeki iz ve deliller, kazaya karışanların ve varsa tanıkların ifadeleri dikkate alınır.

Kusur oranı nasıl öğrenilir?

Polis ya da jandarmanın düzenlediği trafik kazası tespit tutanağında taraflar için kusur oranı yer almaz; tutanakta kaza yerinin durumu, iz ve deliller, kroki ve kimin hangi kuralı ihlal ettiği yazılır. Yalnızca maddi hasarlı kazalarda tarafların kendi aralarında doldurduğu tutanakta da kazanın nasıl olduğu işaretlenir; bunun nasıl doldurulacağı kaza tespit tutanağı sayfasında anlatılıyor. Tazminat başvurusu yaptığında kusur değerlendirmesini sigorta şirketi yapar ve sana bildirir; oranı öğrenmenin en kesin yolu dosyanın açıldığı sigorta şirketine sormaktır.

Taraflarca doldurulan tutanaklarda sigorta şirketleri sorumluluğu, tutanaktaki işaretleri ve krokiyi dikkate alarak uygulamada yalnızca %0, %50 ve %100 oranlarıyla belirler. Şirketler kendi aralarında anlaşamazsa oranı sigortacılar arasındaki bir komisyon belirler. Bu nedenle tutanaktaki kutucukları ve krokiyi doğru doldurmak, sonradan oran tartışmasını büyük ölçüde önler.

Kusur oranına nasıl itiraz edilir?

1. 1

   Delillerini topla

   Tutanak, olay yeri ve hasar fotoğrafları, varsa araç içi kamera ya da çevredeki kamera kayıtları ve tanık bilgileri itirazının temelini oluşturur.

2. 2

   Sigorta şirketine yazılı başvur

   Karşı tarafın trafik sigortası şirketine kusur değerlendirmesine neden katılmadığını ve talebini yazılı olarak bildir. Dava ya da tahkimden önce bu başvuru zorunludur.

3. 3

   15 günü bekle

   Şirket başvuru tarihinden itibaren 15 gün içinde yazılı cevap vermezse ya da cevap talebini karşılamazsa bir sonraki adıma geçebilirsin.

4. 4

   Tahkim mi dava mı, karar ver

   Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilir ya da mahkemede dava açabilirsin. Uyuşmazlık daha önce mahkemeye, tüketici hakem heyetine veya tahkime taşınmamış olmalıdır.

Sigorta Tahkim Komisyonu nasıl işler?

Komisyon, zorunlu sigortalarda şirketin üye olup olmadığına bakmaksızın başvuru kabul eder. Komisyonun sık sorulan sorularına göre başvuru formu doldurulup ücret ödendikten sonra şahsen ya da posta yoluyla gönderilir; dosyanın aşaması internet sitesinden takip edilebilir. Raportörler başvuruyu en geç 15 gün içinde ön incelemeden geçirir, hakemler incelemeyi en geç dört ay içinde tamamlar. Belli bir tutarın altındaki uyuşmazlıklarda hakem kararı kesindir; üzerindeki kararlara karşı bildirimden itibaren 10 gün içinde bir kez itiraz edilebilir. Tutar eşiği, başvuru ücreti ve başvuru yolları değişebildiği için güncel bilgiyi Komisyonun sitesinden kontrol et.

Kusur oranına itiraz süresi ne kadar?

Kanunda kusur oranına itiraz için ayrı bir gün sayısı yoktur; önemli olan tazminat talebinin zamanaşımıdır. Motorlu araç kazalarından doğan maddi zarar talepleri, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiğin tarihten itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Yine de deliller zamanla kaybolduğu için itirazı geciktirmemek yararına olur. Kazadan sonraki tüm adımlar için trafik kazası sonrası yapılacaklar yol haritasına bakabilirsin.

Sık yapılan hatalar

• Tutanakta kusur oranı arayıp bulamayınca tutanağın eksik olduğunu sanmak: resmî tutanakta oran yazılmaz.
• Sigortaya yazılı başvurmadan doğrudan tahkime ya da mahkemeye gitmek.
• Fotoğraf ve kamera kayıtlarını kazadan hemen sonra almamak.
• Şirketin sözlü açıklamasıyla yetinip yazılı cevap istememek.