Net ve brüt maaş farkı nedir, aradaki kesintiler neler?
İş teklifinde ya da bordroda gördüğü brüt ve net ücretin ne anlama geldiğini ve aradaki farkın nereden geldiğini anlamak.
Kısa cevap
Brüt maaş, kesintiler yapılmadan önceki ücrettir; net maaş ise brütten sigorta primi, işsizlik sigortası primi, gelir vergisi ve damga vergisi düşüldükten sonra eline geçen tutardır. Aradaki farkın büyük kısmı yasal kesintilerdir: kanuna göre sigortalı payı malullük-yaşlılık-ölüm sigortası için %9, genel sağlık sigortası için %5, işsizlik sigortası için %1’dir. Asgari ücrete isabet eden kısım gelir ve damga vergisinden istisna olduğu için asgari ücretlide fark yalnızca prim kesintilerinden oluşur.
Kimin için, hangi durumda
İş Kanunu’na tabi, 4/a (SSK) kapsamında sigortalı çalışanlar ve iş teklifi değerlendiren adaylar.
İş görüşmesinde “brüt 50 bin” ile “net 50 bin” aynı teklif değildir. Brüt, işverenin senin adına hesapladığı toplam ücrettir; net ise o toplamdan yasal kesintiler düştükten sonra banka hesabına yatan paradır.
Net brüt ne demek, aradaki kesintiler neler?
| Kesinti | Kanundaki karşılığı | Not |
|---|---|---|
| Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi | Prime esas kazancın %9’u sigortalı payı (5510 sayılı Kanun md. 81) | İşveren ayrıca kendi payını öder; bu senin netinden düşmez. |
| Genel sağlık sigortası primi | Prime esas kazancın %5’i sigortalı payı (5510 md. 81) | Sağlık hizmetlerinden yararlanmanın karşılığıdır. |
| İşsizlik sigortası primi | Brüt kazancın %1’i sigortalı payı (4447 sayılı Kanun md. 49) | İşveren %2, devlet %1 öder. |
| Gelir vergisi | Artan oranlı tarife (193 sayılı Kanun md. 103) | Asgari ücretin brütünden işçi sigorta primi ve işsizlik primi düşüldükten sonra kalan tutara isabet eden kısım istisnadır. |
| Damga vergisi | Ücret ödemelerine ilişkin kâğıtlar (488 sayılı Kanun) | Brüt asgari ücrete isabet eden kısım istisnadır. |
Net brüt maaş farkı neden aydan aya değişir?
Gelir vergisi artan oranlı tarifeyle hesaplanır ve ücret gelirinde matrah yıl içinde birikerek ilerler. Yılın ilerleyen aylarında üst dilime geçersen brüt ücretin aynı kalsa bile netin düşebilir. Prim kesintisinde ise bir tavan vardır: kanuna göre günlük kazancın üst sınırı alt sınırın 9 katıdır; bunun üstündeki kazanç için prim kesilmez.
Örnek: Asgari ücretlide net ve brüt
Gelir Vergisi Kanunu’na göre asgari ücretin brütünden işçi sigorta primi ve işsizlik primi düşüldükten sonra kalan tutara isabet eden ücret gelir vergisinden, Damga Vergisi Kanunu’na göre de brüt asgari ücrete isabet eden kısım damga vergisinden istisnadır. Bu yüzden asgari ücretlide net, brütün yaklaşık %85’idir (brütten %14 sigorta ve %1 işsizlik primi düşer). Asgari ücretten fazla kazananlarda istisna yalnızca asgari ücrete denk gelen kısma uygulanır; aşan kısım vergilendirilir.
Kendi kesintilerini nereden görürsün?
Kendi kesintilerini görmek için işverenin verdiği ücret hesap pusulasını incele ya da maaş bordrosunu e-Devlet’ten sorgula.
Sonraki adım
Kısa Yol“Maaş beklentiniz nedir?” sorusuna ne cevap verilir?Kaynaklar ve güncellik
Bu içeriğin editoryal kaynak doğrulaması sürüyor. Bir hata görürsen aşağıdan bildir.
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi
- 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi
- 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi
İlk yayın: 22 Ekim 2026 — Güncellendi: 22 Ekim 2026
Hazırlanış ve inceleme
- Hazırlanış
- yol.net ekibi tarafından yapay zekâ destekli araştırmayla hazırlandı; kaynak sayfaları okunarak listelendi.
- Kaynak karşılaştırması
- Somut bilgiler kaynaklarla otomatik olarak karşılaştırıldı: 22 Ekim 2026. Bu bir insan doğrulaması değildir.
- Editör incelemesi
- Bekliyor.
Editoryal ilkeler · Kaynak politikası · Hata bildir ve düzeltme
