Hemen başla
Yol AyrımıEğitim

Yüksek lisans için hangi sınava girmeli: ALES, GRE ya da dil sınavı?

Başvurmak istediği yüksek lisans programı için hangi sınav puanlarının gerektiğini anlayıp doğru sınava hazırlanmak.

4 dk okumaGüncellendi:

Kısa karar

Türkiye’de tezli yüksek lisansın temel sınavı ALES’tir: YÖK yönetmeliği programın puan türünde en az 55 ister; yalnızca özel yetenek sınavıyla öğrenci alan konservatuvar ve güzel sanatlar programları ile doktora ya da tıpta uzmanlık gibi bir lisansüstü derecesi olanlar bu şarttan muaftır. Tezsiz yüksek lisansta ALES istenmeyebilir. Bazı enstitüler ALES yerine GRE ya da GMAT gibi eşdeğer sınavları kabul eder; yabancı dil puanı (YDS, YÖKDİL, e-YDS) ise yüksek lisansta programın ilanında istenirse gerekir. Hangisine gireceğin, başvuracağın programın ilanına bağlıdır.

Masasında kalemlerle düşünerek pencereden bakan genç
Temsili görsel, yapay zekâ ile üretildi.

Kimin için, hangi durumda

Türkiye’deki üniversitelerde tezli ya da tezsiz yüksek lisansa başvurmayı planlayan lisans öğrencileri ve mezunlar.

“Yüksek lisans sınavı” diye tek bir sınav yok. Başvuruda genellikle bir akademik yetenek puanı (ALES ya da eşdeğeri), bazen bir yabancı dil puanı, çoğu zaman da enstitünün yaptığı yazılı sınav veya mülakat birlikte değerlendirilir.

Yüksek lisans için hangi sınavlar var?

ALES

ÖSYM’nin yaptığı Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı; tezli yüksek lisansta yönetmeliğin aradığı temel puan.

Kimler için uygun

  • Türkiye’deki tezli programların neredeyse tamamında geçerli
  • Sayısal, sözel ve eşit ağırlık puan türleri farklı bölümlere uyar
  • Bir puanla birçok programa başvurabilirsin

Dikkat edilmesi gerekenler

  • Programın istediği puan türünde en az 55 gerekir; senato daha yüksek taban koyabilir
  • Puanın geçerlilik süresi sınırlıdır
  • Tezsiz programlarda hiç istenmeyebilir

GRE / GMAT

Uluslararası sınavlar; bazı enstitüler ALES yerine eşdeğer puan olarak kabul eder.

Kimler için uygun

  • Yurt dışı başvurularında da kullanılabilir
  • Kabul eden enstitüde ALES’e girmeden başvurma imkânı verir

Dikkat edilmesi gerekenler

  • Her üniversite kabul etmez; eşdeğerlik tablosu kuruma göre değişebilir
  • Hangi puanın ALES 55’e denk sayıldığını programın ilanından kontrol etmelisin

Yabancı dil sınavı (YDS, YÖKDİL, e-YDS)

Yönetmelik doktorada yabancı dil puanını açıkça arar; yüksek lisansta şart ve puan programa göre değişir.

Kimler için uygun

  • İngilizce ya da yabancı dilde eğitim veren programlarda avantaj sağlar
  • Aynı puanı ileride doktora başvurusunda da kullanabilirsin (geçerlilik süresi içinde)

Dikkat edilmesi gerekenler

  • Programın ilanında istenmiyorsa zorunlu değildir
  • Bazı üniversiteler kendi yabancı dil sınavını yapar

ALES, GRE ve dil sınavı karşılaştırması

ÖlçütALESGRE / GMATYDS / YÖKDİL / e-YDS
Tezli yüksek lisansYönetmelikle aranır (en az 55)Enstitü kabul ederse ALES yerineProgram isterse
Tezsiz yüksek lisansİstenmeyebilir; istenirse taban senatonun kararıİlanda yazıyorsaProgram isterse
DoktoraAranır (yüksek lisans mezunu için en az 55)Enstitü kabul ederseYönetmelikle aranır (en az 55)
Kim belirlerYÖK alt sınırı, üniversite tabanıÜniversiteDoktorada YÖK, yüksek lisansta üniversite

Senin durumunda hangisine girmelisin?

Türkiye’de tezli yüksek lisansa başvuracaksan
Önce ALES’e gir; programın puan türünü (sayısal, sözel, eşit ağırlık) ilandan öğren. ALES’in yapısı ve kimlerin girebileceği sayfasına bakabilirsin.
Tezsiz programa başvuracaksan
İlanda ALES istenip istenmediğine bak; istenmiyorsa sınav yerine diploma notu ve diğer ölçütlerle değerlendirilebilirsin. İstisnalar için ALES’siz yüksek lisans sayfası yol gösterir.
Hem Türkiye’de hem yurt dışında başvuru yapacaksan
Hedeflediğin Türk enstitüsü GRE ya da GMAT kabul ediyorsa tek sınavla iki tarafa başvurabilirsin; kabul etmiyorsa ALES’e ayrıca girmen gerekir.
Program yabancı dilde ya da ilerisi için doktora düşünüyorsan
Bir dil sınavına da gir; hangisinin sana uyduğunu YDS mi YÖKDİL mi karşılaştırmasında görebilirsin.

Sonraki adım

Detaylı YolYüksek lisans niyet mektubu nasıl yazılır? Yapı, örnek ve sık hatalar Kısa YolALES’siz yüksek lisans yapılabilir mi? Yönetmelikteki istisnalar

Kaynaklar ve güncellik

Bu içeriğin editoryal kaynak doğrulaması sürüyor. Bir hata görürsen aşağıdan bildir.

İlk yayın: 24 Ekim 2026 — Güncellendi: 24 Ekim 2026

Hazırlanış ve inceleme

Hazırlanış
yol.net ekibi tarafından yapay zekâ destekli araştırmayla hazırlandı; kaynak sayfaları okunarak listelendi.
Kaynak karşılaştırması
Somut bilgiler kaynaklarla otomatik olarak karşılaştırıldı: 24 Ekim 2026. Bu bir insan doğrulaması değildir.
Editör incelemesi
Bekliyor.

Editoryal ilkeler · Kaynak politikası · Hata bildir ve düzeltme

İlgili yollar