Heimlich manevrası nasıl yapılır? Yetişkin ve bebekte resmî sıra

Yemek yerken aniden konuşamayan, elleriyle boğazını tutan ve morarmaya başlayan biri büyük olasılıkla tam tıkanma yaşıyordur. Bu durumda dakikalar önemlidir; ama her öksüren kişiye Heimlich yapılmaz. Önce tıkanmanın türünü ayırt etmek gerekir.

Heimlich manevrası hangi durumda uygulanır?

Heimlich manevrası nasıl yapılır? Bilinci açık yetişkin ve çocuk

1. 1

   Sor ve öksürmeye teşvik et

   “Boğuluyor musun?” diye sor. Kişi öksürebiliyorsa öksürmesini söyle ve başka bir şey yapma.

2. 2

   5 sırt vuruşu yap

   Öksürük etkisizse kişinin yanına ya da arkasına geç, bir elinle göğsünü destekleyip öne eğ; diğer elinin topuğuyla kürek kemiklerinin arasına 5 kez vur. Her vuruştan sonra tıkanmanın açılıp açılmadığına bak.

3. 3

   5 karın basısı uygula

   Açılmadıysa arkasından iki kolunla gövdesini sar. Bir elini başparmağı içte kalacak şekilde yumruk yap, göbek deliği ile göğüs kemiğinin alt ucunun ortasına yerleştir; diğer elinle kavrayıp içeri ve yukarı doğru 5 kez bastır.

4. 4

   Dönüşümlü devam et

   Cisim çıkana ya da kişinin bilinci kaybolana kadar 5 sırt vuruşu ve 5 karın basısını sırayla tekrarla.

5. 5

   Bilinç kaybolursa TYD’ye geç

   Kişiyi desteklenerek sert bir zemine yatır, 112’nin arandığından emin ol ve temel yaşam desteğine başla.

Heimlich manevrası bebekte nasıl yapılır?

MEB İlk Yardım materyaline göre bir yaşın altındaki bebekte tam tıkanmada karın basısı yapılmaz. Uygulama sırası şöyledir; mutlaka bebek mankeninde öğrenilmelidir.

1. 1

   Yüzüstü yatır

   Bebeği kolunun üzerine yüzüstü, başı gövdesinden aşağıda olacak şekilde yatır; çenesini ve boynunu elinle destekle.

2. 2

   5 hafif sırt vuruşu

   Kürek kemiklerinin arasına el bileğinin iç kısmıyla 5 kez hafifçe vur.

3. 3

   Çevir ve kontrol et

   Bebeği diğer kolunun üzerine sırtüstü çevir, başı yine aşağıda kalsın; cismin çıkıp çıkmadığına bak.

4. 4

   5 göğüs basısı

   Çıkmadıysa göğüs kemiğinin alt kısmına iki parmakla 5 kez dik olarak bastır.

5. 5

   Tekrarla ve 112’yi ara

   Cisim çıkana kadar 5 sırt vuruşu ve 5 göğüs basısını sırayla sürdür; 112’yi ara ya da aratır.

Kendi kendine Heimlich mümkün mü?

Giresun İl Sağlık Müdürlüğü’nün broşürüne göre tam tıkanma sende olur ve çevrende kimse yoksa, sandalye gibi bir eşyadan destek alarak karın basısı uygulayabilirsin. Tıkanma açıldıktan sonra da bir sağlık kuruluşuna başvur.

Sık yapılan hatalar

• Kör parmak süpürme: ERC 2025 temelli kılavuz, ağızda ya da hava yolunda görünmeyen bir cismi parmakla körlemesine çıkarmaya çalışmamayı söyler.
• Öksürene müdahale: Kısmi tıkanmada sırt vurmak ya da karın basısı yapmak gereksizdir; öksürük en etkili yoldur.
• Hamile ve aşırı kilolu kişide karın basısı: Broşüre göre bu kişilerde karın basısı etkili değildir ya da hamilelikte bebeğe zarar verebilir.
• Sonrasını ihmal etmek: Karın basısı ya da göğüs basısıyla kurtarılan herkes, olası yaralanmalar nedeniyle bir sağlık çalışanınca değerlendirilmelidir.