Kullanılmayan yıllık izin ücreti nasıl hesaplanır, ne zaman ödenir?

İşten ayrılırken sık atlanan kalemlerden biri, hak edip kullanmadığın izin günleridir. Kanun bu günleri silmez; sözleşme bittiğinde paraya çevrilir. Önemli olan hangi günleri hak ettiğini, hangi ücretin esas alınacağını ve ödemenin ne zaman yapılacağını bilmektir.

Kullanılmayan yıllık izin ücreti kimlere ödenir?

İş Kanunu’na göre iş sözleşmesi herhangi bir nedenle sona erdiğinde, işçinin hak kazanıp da kullanmadığı izin sürelerinin ücreti ödenir. Yani istifa etmen, işverenin seni çıkarması ya da emekli olman sonucu değiştirmez. İşçi vefat ederse bu ücret hak sahiplerine ödenir. Kıdem tazminatı alamadığın bir ayrılışta bile izin ücreti alacağın devam eder.

İzne hak kazanmak için işyerinde deneme süresi dahil en az bir yıl çalışmış olman gerekir. Hak ettiğin gün sayısı kıdemine ve yaşına göre değişir; ayrıntılar için yıllık izin süreleri sayfasına bak. Sözleşmen veya toplu sözleşmen kanundan daha uzun izin veriyorsa hesapta o süre esas alınır.

Yıllık izin ücreti nasıl hesaplanır?

1. 1

   Kullanmadığın gün sayısını çıkar

   Her hizmet yılı için hak ettiğin günleri topla, kullandığın günleri düş. İşveren izin kayıt belgesi tutmak zorundadır; kendi kaydınla bu belgeyi karşılaştır.

2. 2

   Esas ücreti belirle

   Hesap, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden yapılır. Kanun, fazla çalışma ücretlerini, primleri ve sosyal yardımları bu hesapta dikkate almaz; uygulamada çıplak brüt ücret kullanılır.

3. 3

   Günlük ücreti bul

   Aylık ücretlilerde uygulamada aylık brüt ücret 30’a bölünerek günlük brüt ücret bulunur. Ücretin komisyon veya akort gibi sabit olmayan bir yapıdaysa son bir yılda kazandığın ücretin fiilen çalıştığın günlere bölünmesiyle bulunan ortalama kullanılır.

4. 4

   Gün sayısıyla çarp

   Günlük brüt ücreti kullanılmayan izin günüyle çarp. Çıkan rakam brüt tutardır; bordroda yasal kesintilerden sonra kalan net tutar ödenir.

Örnek hesap

Ayrıldığın gün aylık çıplak brüt ücretin 30.000 TL olsun ve 10 gün kullanılmamış iznin bulunsun. Günlük brüt ücret 30.000 ÷ 30 = 1.000 TL eder; 1.000 × 10 = 10.000 TL brüt yıllık izin ücreti çıkar. Bu rakam yalnızca yöntemi göstermek için verilmiş varsayımsal bir örnektir; net tutar, o yılki kümülatif gelir vergisi matrahına, damga vergisine ve bordrodaki diğer kalemlere göre farklılaşır.

Yıllık izin ücreti ne zaman ödenir?

Kanun, iş sözleşmesi sona erdiğinde işçinin ücretinin ve sözleşmeden ya da kanundan doğan para ile ölçülebilen tüm haklarının tam olarak ödenmesini zorunlu tutar. Kullanılmayan izin ücreti de bu alacaklardandır; bu yüzden son bordronda veya ayrılışla birlikte yapılan ödemede yer almalıdır. Ödemenin bankaya yatırıldığını hesap hareketinden, kalemi ise maaş bordrosunda kontrol et.

Yıllık izin ücretinin peşin ödenmesi ne demek?

Bu kural çalışırken iznini kullanan işçi içindir: işveren, yıllık izin dönemine ait ücreti işçi izne başlamadan önce peşin ödemek ya da avans olarak vermek zorundadır. İzin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ayrıca ödenir; bu günler izin süresinden de sayılmaz.

Sık yapılan hatalar

• İhbar süresi içinde kullanılması gereken iş arama iznini yıllık izinle karıştırmak: işveren feshinde ihbar süresi ve iş arama izni yıllık izinle iç içe geçemez.
• Fazla mesai ve primleri esas ücrete eklemek: kanun bu kalemleri izin ücreti hesabında dikkate almaz.
• Hesabı ayrılış tarihindeki değil, eski bir ücretle yapmak: esas alınan ücret sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücrettir.
• Kullanılmış gibi gösterilen izinlere itiraz etmemek: imzaladığın izin belgelerini sakla, imzalamadığın bir izin kaydı varsa bunu not et.

Ödenmezse ne yapabilirsin?

Önce işverenden yazılı olarak hesap dökümü iste. Ödeme yapılmazsa, işçi alacaklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur; süreç için arabulucu başvurusu sayfasına bakabilirsin. Yıllık izin ücretinde zamanaşımı beş yıldır ve sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren işler.