SözlükPara

50/30/20 kuralı nedir, bütçeye nasıl uygulanır?

50/30/20 bütçe kuralının ne olduğunu, kime ait olduğunu ve kendi gelirine nasıl uygulanacağını öğrenmek.

Kısa cevap

50/30/20 kuralı, net (eline geçen) gelirin yüzde 50’sini zorunlu ihtiyaçlara, yüzde 30’unu isteklere, yüzde 20’sini birikime ve borçların fazladan ödenmesine ayırmayı öneren basit bir bütçe çerçevesidir. Kural, ABD’li senatör Elizabeth Warren ile kızı Amelia Warren Tyagi’nin *All Your Worth* adlı kitabıyla yaygınlaşmıştır. Resmî ya da yasal bir kural değildir; geliri ve giderleri farklı olan herkes oranları kendine göre uyarlayabilir.

Masada farklı miktarda bozuk para dolu üç cam kavanoz
Temsili görsel, yapay zekâ ile üretildi.

Kimin için, hangi durumda

Düzenli bir geliri olan ve harcamalarını basit bir çerçeveyle planlamak isteyen herkes.

Kuralın gücü sadeliğinde: onlarca harcama kalemini izlemek yerine paranı üç kovaya ayırırsın. Hesap brüt maaş üzerinden değil, vergi ve kesintiler düştükten sonra eline geçen gelir üzerinden yapılır.

50/30/20 kuralında hangi gider nereye girer?

KalemOranÖrnek giderler
İhtiyaçlar (olmazsa olmazlar)%50Kira veya konut kredisi taksiti, faturalar, market, ulaşım, sigortalar, borçların asgari ödemeleri, çocuk bakımı
İstekler%30Dışarıda yemek, eğlence, tatil, abonelikler, hobiler
Birikim ve borç azaltma%20Acil durum fonu, emeklilik birikimi, borçların asgari tutarın üzerindeki ödemeleri

50 30 20 kuralı hesaplama: örnek

Aylık net gelirin 40.000 lira olsun (yalnızca örnek). İhtiyaçlara 20.000, isteklere 12.000, birikim ve borç azaltmaya 8.000 lira ayırırsın. Formül: net gelir × 0,50 / × 0,30 / × 0,20. İsteklere ayırdığın paranın bir kısmı ay sonunda artarsa onu da birikime ekleyebilirsin.

Para biriktirmede 50/30/20 kuralı nasıl işler?

Yüzde 20’lik kısım birikim için ayrılmış bir taban gibi çalışır: maaş yatar yatmaz bu tutarı ayrı bir hesaba aktarmak, harcamadan sonra kalanı biriktirmeye çalışmaktan daha kolaydır. Bu payın ilk hedefi genellikle bir acil durum fonu kurmaktır. Borcun varsa asgari ödemeler ihtiyaçlar kalemine, asgari tutarı aşan ödemeler ise bu yüzde 20’ye girer.

Oranlar herkese uyar mı?

Hayır. Kar amacı gütmeyen kredi danışmanlığı kuruluşu InCharge, kuralın düşük gelirli haneler için gerçekçi olmayabileceğini, yüksek geçim maliyeti, bakmakla yükümlü olunan kişiler veya yüksek sağlık giderleri gibi durumlarda ihtiyaçların yüzde 50’yi aşabileceğini belirtiyor. Lamar Üniversitesi ise öğrenciler için okul süresince ihtiyaçlara yüzde 80, isteklere yüzde 20, birikime yüzde 0 gibi farklı bir dağılım örneği veriyor ve mezuniyetten sonra oranların yeniden değerlendirilmesini öneriyor.

Sonraki adım: Harcamalarını üç kaleme dağıtmak için aylık bütçe tablosu hazırla; kart borcunda asgarinin neden yetmediğini asgari ödeme tutarı sayfasında görebilirsin.

Kaynaklar ve güncellik

Bu içeriğin editoryal kaynak doğrulaması sürüyor. Bir hata görürsen aşağıdan bildir.

İlk yayın: 21 Ekim 2026 — Güncellendi: 21 Ekim 2026

Hazırlanış ve inceleme

Hazırlanış
yol.net ekibi tarafından yapay zekâ destekli araştırmayla hazırlandı; kaynak sayfaları okunarak listelendi.
Kaynak karşılaştırması
Somut bilgiler kaynaklarla otomatik olarak karşılaştırıldı: 21 Ekim 2026. Bu bir insan doğrulaması değildir.
Editör incelemesi
Bekliyor.

Editoryal ilkeler · Kaynak politikası · Hata bildir ve düzeltme