GSS prim tutarı nasıl hesaplanır, gelir testi sonucu primi nasıl değiştirir?

Türkiye’de ikamet eden Türk vatandaşları 2012’den beri zorunlu olarak genel sağlık sigortası kapsamındadır. İşten ayrıldığında, okul ya da yaş nedeniyle anne-babanın sigortasından çıktığında ve başka bir güvencen kalmadığında SGK seni re’sen GSS’li olarak tescil eder. Bu noktada ne kadar prim ödeyeceğini gelir testi belirler. GSS’nin kimleri kapsadığını genel olarak merak ediyorsan GSS nedir sayfasına bakabilirsin.

Genel sağlık sigortası aylık ne kadar?

5510 sayılı Kanun’a göre 60/1-g kapsamındakilerin prime esas kazancı, günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarıdır; günlük alt sınır asgari ücretin otuzda biri olduğu için bu tutar aylık brüt asgari ücrete eşittir. Kanun bu kişiler için prim oranını %3 olarak belirlemiş ve Cumhurbaşkanına %12’ye kadar artırma yetkisi vermiştir. 21 Kasım 2025 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile oran %6’ya çıkarıldı ve 1 Aralık 2025’ten itibaren uygulanıyor.

GSS gelir testi hesaplama nasıl yapılır?

Gelir testini sen hesaplamazsın; ikametinin bulunduğu yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı yapar. Yönetmeliğe göre aynı hanede yaşayan eş, evli olmayan çocuklar ve büyükanne-büyükbaba bir aile sayılır; öğrenim için başka yerde kalan, 25 yaşını doldurmamış evli olmayan çocuklar da aileye dahildir. Vakıf, gelirin yanında harcamaları, taşınır-taşınmaz malları ve bunlardan doğan hakları da değerlendirerek ailenin aylık ortalama gelirini bulur, bunu aile bireyi sayısına böler.

1. 1

   Tescil bildirimini bekle ya da kontrol et

   SGK, güvencesi sona erenleri re’sen tescil eder ve bir ay içinde gelir testi için vakfa başvurman gerektiğini bildirir. Bildirimin ne anlama geldiğini “GSS tesciliniz yapılmıştır” ne demek sayfası açıklıyor.

2. 2

   Bir ay içinde vakfa başvur

   Başvuru bizzat ve yazılı yapılır; adres kayıt sistemindeki ikametinin bulunduğu il ya da ilçedeki vakfa gidersin. Başvuru adımları için GSS gelir testi nasıl yapılır sayfasına bak.

3. 3

   Sonuca göre tescilin güncellenir

   Kişi başı gelir üçte birin altındaysa primin devletçe ödenir; eşit ya da üstündeyse 60/1-g kapsamında kendi primini ödersin.

4. 4

   Durumun değişirse yeniden başvur

   Gelirin, ödeyeceğin primi etkileyecek şekilde değişirse bir ay içinde vakfa başvurman gerekir. Doğum, ölüm, evlilik, boşanma gibi nedenlerle hanedeki kişi sayısı değişirse gelir tespiti yenilenir.

Gelir testini geç yaptırırsam ne olur?

Gelir testi sonuçlanana kadar SGK primi asgari ücret üzerinden tahakkuk ettirir. Kanuna göre tescil tebliğinden itibaren bir ay içinde gelir testi talebinde bulunan ve kişi başı geliri üçte birin altında çıkanların bu sürede yaptığı ödemeler faizsiz iade ya da mahsup edilir. Süreyi kaçırmak, sonuçta primin devletçe ödense bile o güne kadar biriken prim borcuyla karşılaşma riskini doğurur.

Primini ödemezsen ne olur, nereden ödersin?

Biriken GSS borcunu e-Devlet’ten sorgulayabilirsin; sorgulama ve ödeme yolları GSS borcu sorgulama ve ödeme sayfasında. Borcun sağlık hizmeti almana etkisi ve yapılandırma imkânları zaman zaman yasal düzenlemelerle değiştiği için kendi durumunu SGK il ya da ilçe müdürlüğüne danış.

Sık yapılan hatalar

• İnternette dolaşan eski oranlara (%3) ya da “asgari ücretin iki katı üzerinden prim” bilgisine güvenmek: 2017’den beri 60/1-g’de prim matrahı asgari ücrettir, oran 1 Aralık 2025’ten beri %6’dır.
• Tescil bildiriminden sonra bir aylık süreyi kaçırmak.
• Hanede yaşayan ama ailenin parçası sayılan bireyleri (ör. evli olmayan yetişkin çocuk) gelir testinde göz ardı etmek.
• Gelir arttığında ya da hane değiştiğinde vakfa bildirim yapmamak.