TETT ve STT ne demek? Tarihi geçmiş gıda ne zaman yenmez
Gıda etiketindeki son tüketim tarihi (STT) ile tavsiye edilen tüketim tarihi (TETT) arasındaki farkı öğrenip tarihi geçmiş ürünle ne yapacağına karar vermek.
Kısa cevap
STT (son tüketim tarihi), et, süt, balık gibi mikrobiyolojik açıdan kolay bozulan gıdalarda bulunur ve güvenlik sınırıdır: STT’si geçmiş gıda yenmez, satışı da yasaktır. TETT (tavsiye edilen tüketim tarihi) ise bakliyat, makarna, bisküvi, konserve gibi ürünlerde bulunur ve gıdanın tat, aroma, gevreklik gibi kalitesini koruduğu süreyi gösterir. TETT’si geçmiş ürün, etiketteki koşullarda saklandıysa ve ambalajı sağlamsa otomatik olarak zararlı hâle gelmez.

Kimin için, hangi durumda
Market alışverişinde ve evdeki dolapta etiketteki tarihleri doğru okumak isteyen herkes.
Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği’nin 27. maddesi iki ayrı tarih tanımlar. Mikrobiyolojik açıdan kolay bozulan ve kısa sürede sağlık riski oluşturabilecek gıdalara son tüketim tarihi yazılır; diğer gıdalara ise tavsiye edilen tüketim tarihi yazılır. Aynı maddeye göre son tüketim tarihi geçmiş gıda “güvenilir olmayan gıda” sayılır. Halk arasında “SKT” (son kullanma tarihi) denilen ifade, gıda etiketlerinde STT olarak geçer.
TETT ve STT arasındaki fark nedir?
| STT – Son tüketim tarihi | TETT – Tavsiye edilen tüketim tarihi | |
|---|---|---|
| Neyi gösterir? | Gıdanın güvenle tüketilebileceği son tarih | Uygun saklandığında gıdanın kendine has özelliklerini (tat, aroma, doku) koruduğu süre |
| Hangi ürünlerde? | Et, süt, balık gibi çabuk bozulan gıdalar | Bakliyat, makarna, bisküvi, konserve gibi ürünler |
| Tarih geçerse? | Tüketilmez; satışı yasaktır | Kalite azalabilir; doğru saklanan ve ambalajı sağlam ürün otomatik olarak zararlı sayılmaz |
TETT geçmiş ürün yenir mi?
Tarım ve Orman Bakanlığı’na göre TETT’nin geçmesi ürünün sağlığa zararlı hâle geldiği anlamına gelmez; yalnızca aroma ya da gevreklik gibi kalite özelliklerinin azaldığını gösterir. Bunun şartı, ürünün etikette yazan koşullarda saklanmış olması ve ambalajının bozulmamış olmasıdır. Bu yüzden TETT’si geçen her ürünü çöpe atmak gerekmez; ama açtığında koku, renk, küf ya da böcek gibi bir bozulma görürsen tüketme.
Örnek: dolapta ne yapmalısın?
- Yoğurt paketinde “Son tüketim tarihi” yazıyor ve tarih geçmiş: tüketme.
- Makarna paketinde “Tavsiye edilen tüketim tarihi” birkaç hafta önce geçmiş, paket kuru yerde kapalı durmuş ve sağlam: kalite düşmüş olabilir ama tarihin geçmesi tek başına zarar göstergesi değildir; açıp kontrol et.
- Konserve kutusu şişmiş, paslanmış ya da ezilmiş: tarih ne olursa olsun tüketme.
Açılan ve pişirilen gıdaların ne kadar dayanacağı etiketteki tarihle aynı değildir; açtıktan sonra etiketteki “açıldıktan sonra … gün içinde tüketin” gibi uyarılara uy. Evde tazeliği kontrol etmenin pratik bir örneği için yumurtanın taze olup olmadığının nasıl anlaşılacağına bakabilirsin.
Kaynaklar ve güncellik
Bu içeriğin editoryal kaynak doğrulaması sürüyor. Bir hata görürsen aşağıdan bildir.
- Bakanlık “son tüketim tarihi” ile “tavsiye edilen tüketim tarihi” arasındaki farkı açıkladı — Diken
- Gıda Etiketlerinde Raf Ömrü Bilgisinin Belirlenmesi ve Belirtilmesi Hakkında Kılavuz, Raf Ömrüne İlişkin Broşür/Afiş — T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı
- Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği — Lexpera (yönetmelik metni)
- Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği (md. 27) — T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi / Tarım ve Orman Bakanlığı
İlk yayın: 23 Ekim 2026 — Güncellendi: 23 Ekim 2026
Hazırlanış ve inceleme
- Hazırlanış
- yol.net ekibi tarafından yapay zekâ destekli araştırmayla hazırlandı; kaynak sayfaları okunarak listelendi.
- Kaynak karşılaştırması
- Somut bilgiler kaynaklarla otomatik olarak karşılaştırıldı: 23 Ekim 2026. Bu bir insan doğrulaması değildir.
- Editör incelemesi
- Bekliyor.
Editoryal ilkeler · Kaynak politikası · Hata bildir ve düzeltme